Khu vực Miền Trung với đặc thù khí hậu khắt nghiệt, nắng nóng kéo dài vào mùa hè và bão lũ dồn dập vào cuối năm. Do đó, việc nắm bắt đúng thời điểm và thực hiện đúng kỹ thuật chuẩn bị trồng keo là yếu tố quyết định đến 80% tỷ lệ sống và tốc độ sinh trưởng của rừng sau này.
Trồng rừng vụ thu vào khoảng thời gian từ tháng 8 đến tháng 9 là thời điểm vàng đối với bà con trồng rừng tại các tỉnh từ Thanh Hóa đến Bình Thuận. Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình chuẩn bị toàn diện để đảm bảo vụ trồng keo đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.
Thời Điểm Vàng Cho Mùa Vụ Trồng Keo Tại Miền Trung
Mùa vụ trồng keo tại Miền Trung thường bắt đầu từ ngày 15 tháng 8 và kết thúc trước ngày 30 tháng 9 hằng năm. Đây là thời điểm các đợt mưa thu xuất hiện với tần suất đều đặn, nhiệt độ không khí giảm xuống ngưỡng 25-30 độ C và độ ẩm không khí thường xuyên đạt trên 80%.
Độ ẩm đất trong giai đoạn này duy trì ổn định từ 70% đến 80%, rất thuận lợi cho bộ rễ keo bắt rễ nhanh và phát triển mạnh. Việc hoàn thành trồng rừng trước tháng 10 giúp cây keo có đủ thời gian bén rễ vững chắc, đủ sức chống chịu với các đợt gió bão mạnh và mưa dầm gây ngập úng trong các tháng 10 và 11.
Nếu bà con trồng quá sớm vào tháng 7, nắng nóng gay gắt còn sót lại sẽ làm cây mất nước và chết héo. Ngược lại, nếu trồng quá muộn sau tháng 9, mưa lớn kéo dài làm đất bị nén d chặt, rễ cây dễ bị thối rữa và cây không phát triển kịp trước khi mùa đông lạnh giá tràn về.
Kỹ Thuật Chuẩn Bị Đất Vùng Đồi Miền Trung
Phát Dọn Thực Bì Và Thiết Kế Mật Độ
Bà con cần tiến hành phát dọn thực bì trước khi trồng ít nhất 20 đến 25 ngày. Thực hiện phát sạch toàn bộ dây leo, bụi rậm, cây gỗ tái sinh và gốc chặt cũ, chừa lại chiều cao gốc chặt dưới 15 cm.
Dọn dẹp thực bì theo băng hoặc gom thành dải dọn sạch theo đường đồng mức để hạn chế xói mòn đất khi có mưa lớn. Tuyệt đối không đốt thực bì tràn lan làm mất lượng mùn tự nhiên và tổn hại đến vi sinh vật có lợi trong đất đồi.
Mật độ trồng phụ thuộc vào mục đích kinh doanh gỗ lớn hay gỗ nhỏ. Đối với trồng keo lấy gỗ lớn, áp dụng mật độ 1.660 cây trên một héc-ta với khoảng cách hàng cách hàng 3 mét, cây cách cây 2 mét. Đối với trồng keo lấy gỗ nguyên liệu giấy hoặc dăm gỗ, áp dụng mật độ 2.220 cây trên một héc-ta với khoảng cách 3 mét x 1,5 mét.
Đào Hố Và Phơi Hố
Kích thước hố đào tiêu chuẩn cho giống keo lai là 30 x 30 x 30 cm đối với vùng đất thịt nhẹ, độ dốc thấp dưới 15 độ. Đối với vùng đất sỏi đá, đất bị nén chặt hoặc độ dốc trên 15 độ, bà con cần đào hố kích thước 40 x 40 x 40 cm để tạo không gian cho rễ phát triển.
Khi đào hố, cần tách riêng lớp đất mặt màu nâu đen giàu dinh dưỡng để sang một bên và lớp đất sâu bên dưới để sang một bên. Công đoạn đào hố phải hoàn thành trước khi trồng từ 15 đến 20 ngày nhằm phơi hố, giúp diệt trừ nấm bệnh và mầm sâu hại tồn dư trong đất.
Quy Trình Bón Lót Nâng Cao Tỷ Lệ Sống
Bón lót là bước kỹ thuật bắt buộc để cung cấp dinh dưỡng ban đầu, giúp cây con vượt qua giai đoạn sốc sau khi rời vườn ươm. Thời gian lấp hố kết hợp bón lót phải diễn ra trước khi trồng từ 7 đến 10 ngày.
Lượng phân bón lót tính cho một hố bao gồm: 150 gram đến 200 gram phân NPK theo tỷ lệ 16-16-8 hoặc 10-5-5, kết hợp với 0,5 kg đến 1,0 kg phân vi sinh hoặc phân hữu cơ hoai mục. Phân hóa học giúp rễ phát triển nhanh, trong khi phân hữu cơ cải tạo độ xốp và giữ ẩm cho đất đồi Miền Trung vốn bị rửa trôi mạnh.
Quy trình lấp hố bắt đầu bằng việc đập nhỏ lớp đất mặt đã tách riêng, trộn đều với lượng phân bón lót nói trên rồi đưa xuống đáy hố. Sau đó, xúc tiếp lớp đất còn lại lấp đầy hố, gạt bỏ sỏi đá và rễ cây vụn. Mặt hố sau khi lấp phải cao hơn mặt đất tự nhiên từ 3 đến 5 cm theo hình mu rùa để tránh đọng nước mưa làm thối rễ cây con.
Tiêu Chuẩn Chọn Giống Keo Lai Và Quản Lý Cây Giống
Chọn Dòng Giống Keo Lai Phù Hợp
Việc lựa chọn đúng giống keo lai quyết định đến năng suất gỗ sau 4 đến 7 năm nuôi trồng. Tại vùng đồi núi Miền Trung, bà con nên ưu tiên chọn các dòng keo lai mô đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn công nhận như BV10, BV16, BV32, AH1, AH7 hoặc BV73.
Cây keo lai mô có ưu điểm thân thẳng, phân cành nhỏ, tốc độ tăng trưởng đường kính đạt từ 2,5 đến 3,5 cm mỗi năm và có khả năng chống chịu gió bão tốt hơn hẳn so với keo giâm cành truyền thống. Bà con chỉ nên mua giống tại các cơ sở sản xuất uy tín, có giấy chứng nhận nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.
Tiêu Chuẩn Cây Giống Xuất Vườn
Cây giống tiêu chuẩn dùng cho trồng rừng vụ thu phải đạt từ 2,5 đến 3,5 tháng tuổi. Chiều cao cây tính từ cổ rễ đạt từ 25 cm đến 35 cm, đường kính cổ rễ đạt từ 3,0 mm đến 4,5 mm.
Thân cây phải thẳng, cứng cáp, vỏ thân đã hóa gỗ màu nâu nhạt, không bị cụt ngọn hoặc phát triển hai ngọn. Bộ rễ phải phát triển hoàn thiện, rễ cọc xuyên suốt túi bầu, không bị thối rễ và rễ phụ đâm đều quanh bầu đất.
Cây giống trước khi đưa ra rừng trồng phải trải qua giai đoạn hạ huấn tại vườn ươm ít nhất 15 đến 20 ngày. Trong giai đoạn này, cây được đảo bầu, giảm lượng nước tưới và đảo bỏ giàn che nắng để quen dần với điều kiện thời tiết khắc nghiệt ngoài tự nhiên.
Vận Chuyển Và Tập Kết Cây Giống
Bà con nên vận chuyển cây giống vào các thời điểm mát mẻ trong ngày như sáng sớm hoặc chiều mát. Tránh vận chuyển cây vào giữa trưa nắng gắt hoặc khi trời đang mưa to làm rách bầu đất.
Khi đưa cây